Russiýanyň kompaniýalary şeýlelik bilen Baku bilen Moskwanyň arasyndaky gatnaşyklaryň kesgin ýaramazlaşýan ýagdaýynda «ätiýaçlygy» elden bermejek bolýarlar
Russiýanyň importçylary ätiýaçlygy elden bermejek bolup köpçülikleýin Azerbaýjanyň üstünden geçýän ugurdan ýüz öwrüp, Gazagystany saýlaýarlar – diýip, «Logirus» neşirine «Prime Shipping Company» kompaniýasynyň işewürligi ösdürmek boýunça müdiri Sanýat Mustafaýewa gürrüň berdi. Azerbaýjan bilen Russiýanyň arasyndaky gatnaşyklaryň ýaramazlaşmagy 2024-nji ýylyň dekabrynda «Azerbaýjan howa ýollarynyň» uçarynyň heläkçiliginden başlandy we Ýekaterinburgda milleti azerbaýjan bolan RF-nyň raýatlary bilen bolan hadysadan soň täze derejä çykdy.
Şu ýagdaýda öňki çaltlygy, arzan bahasy we iň az gümrük kynçylyklary bolan Azerbaýjanyň üstünden geçýän ugry birnäçe gezek ulanan kompaniýalar indi nyrhlaryň has gymmat, býurokratik süýrenjeňlige salmalaryň we gijikdirme töwekgelçiligiň boljakdygyna garamazdan, Gazagystanyň üsti bilen geçmegiň bahalaryny öwrenýärler – diýip, bilermen belläp geçýär.
Ýagdaý logika gabat gelmeýän ýaly bolup görünýär, sebäbi Gazagystanyň üstünden geçmek goşmaça kynçylyklar bilen baglanyşykly. Hususan-da, Gazagystan Respublikasynyň gümrügi Daşary ykdysady işiň haryt nomenklaturasynyň kodlary we her ýüküň bahasy boýunça bölüp görkezilen jikme-jik hasap-fakturalary talap edýär, ulaglar bolsa serhetde birnäçe gün durýar. Şoňa garamazdan importçylar bu çykdajylara razylaşmaga mejbur bolýarlar.
– Soňky ýükler Azerbaýjan arkaly bizde 2025-nji ýylyň iýun aýynda geçdi. Üstaşyr geçmek nogsansyz işledi: deklarasiýalar ýalňyşsyz düzülýärdi, nobatlar ýokdy, gowşuryş möhletleri durnukly galýardy. Deňeşdirmek üçin, Türkiýeden Russiýanyň portlaryna ýük daşamakda, mysal üçin, Tuapsede yzygiderli meseleler ýüze çykýar – resminamalardaky tehniki ýalňyşlardan başlap köp günlük durmalara çenli – diýip, Sanýat Mustafaýewa mysal getirdi.
2025-nji ýylda Rumyniýa, Gruziýa, Azerbaýjan we Türkmenistan Hazar we Gara deňizleriň arasynda ulag geçelgesini döretmek baradaky şertnama gol çekerler. Ol Hazar we Gara deňizleriň üsti bilen Azerbaýjan we Gruziýa arkaly Rumyniýada niýetlenen nokady bilen birleşdirer. Bu ugruň möhüm bölekleri Türkmenbaşy porty, Baku porty, Rumyniýanyň Gara deňiz porty bolan Konstansa we Gruziýanyň Gara deňiz portlary Poti we Batumi bolar.
